Posted by: batx1agez | May 25, 2010

Aniztasun kulturalaren galera

GLOBALIZAZIOA ETA UNIFORMIZAZIOA


XI. mendeko  ezaugarri bat da globalizazioa. Mundua txiki bihurtu da,  batez ere Internet dela eta: hau erabiliz ia edonora iritsi baikaitezke. Globalizazioa azkar gauzatzen ari da, baina gero  beltzune nabarmenak antzematen zaizkio. Are gehiago, askoren dibertsitate kulturalaren galera ekartzen ari da.

UNESCOk Aniztasun kulturalari buruzko Aldarrikapen Unibertsala izeneko dokumentuan ondokoa baieztatzen zuen: Bizidunentzat aniztasun biologikoa bezain beharrezkoa da gizakiontzat aniztasun kulturala. Hori dela eta, gizateriaren ondarea da, eta horrela onartu eta bultzatu behar da oraingo eta hurrengo belaunaldien mesedetan”. Hala ere, hurrengo adibideetan ikus dezakegun bezala hizkuntza eta kultura askoren egoera oso kezkagarria da asko baitira galzorian aurkitzen direnak.

HIZKUNTZAK GALZORIAN


Europak azken 3 mendeotan 10 hizkuntza galdu baditu. Azken 200 urteotan hizkuntzen desagerpenaren abiadura nabarmen handitu da, batez ere Afrikan, Asian eta Australian.

Mende honetan ehunka hizkuntza desagertu ahal dira; aurreikuspen ezkorrenek hitz egiten diren hizkuntza guztien %50etik %90era desagertuko direla esaten dute. Hizkuntza askok, adibidez:  wappo, cowllitz, siuslaw, jainga, ngandji, eyak, mok, khamti, khawr… moduko hizkuntzek 10 hiztun baino gutxiago dituzte. Izan ere, interneten munduko hizkuntzen %10 baino ez da erabiltzen, eta Afrikako hizkuntzen %80 ez dira idatzi ere egiten.

KULTURAK GALZORIAN:

BOSKIMANOEN ADIBIDEA


“Boskimanoak” Afrikako hegoaldeko biztanlerik  zaharrenak dira, bertan (konkretuki Kalahari basamortu erraldoian) 20.000 urte inguru daramatzate eta.


Nola bizi dira? Boskimanoak ehiztari-biltzaileak dira, eta horretarako dituzten trebetasunei esker iraun ahal izan dute basamortuan. Antilope mota batzuk ehizatzen dituzte, baina euren dieta beti oinarritu da basamortuan topatzen dituzten fruitetan, fruitu lehorretan eta sustraietan. Biltzen duten zurarekin aldi baterako etxeak egiten dituzte.
Zeintzuk arazo dituzte? Kolono zurien erruz,  zenbait milioi izatetik 100.000 inguru izatera pasatu dira; izan ere, ezkutuan mantendu den genozidio masiboa pairatu dute. Asko bere jatorrizko herritik bota dituzte, eta bere bizimodua aldatu behar izan dute.

Claudia eta Alicia


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: